BAE’nin Sudan Savaşındaki Lojistik Üssü Libya

Afrika’da Gizli Silah Ağı İfşa Oldu: BAE’nin Sudan Savaşındaki Lojistik Üssü Libya

Sudan’da Nisan 2023'ten bu yana Egemenlik Konseyi Başkanı Abdülfettah el-Burhan liderliğindeki Sudan Silahlı Kuvvetleri ile Muhammed Hamdan Dagalo (Hamideti) komutasındaki Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında devam eden kanlı iç savaşta, dış müdahalenin boyutlarını gözler önüne seren çok çarpıcı bir uluslararası araştırma yayınlandı.

Açık kaynak analizi ve araştırmacı gazetecilik alanında uzmanlaşmış Lighthouse Reports, Sudan War Monitor ve Evident kuruluşlarının ortaklaşa yürüttüğü kapsamlı görsel soruşturma, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Afrika'da HDK'yi silahlandırmak için kurduğu gizli lojistik ağı ve bu ağın merkez üssü haline gelen Libya’yı tüm hatlarıyla deşifre etti.

Söz konusu araştırma; uydu görüntüleri, sosyal medya videolarının analizi, Libya'da yürütülen saha çalışmaları, HDK'den kaçan sığınmacıların/itirafçıların ifadeleri ve Libya Ulusal Ordusu (LUO) ile HDK yetkilileriyle yapılan doğrudan görüşmelere dayanıyor.

Lojistik Ağın Kalbi: Libya ve Haftar'ın Oğulları

Araştırmaya göre BAE, başlangıçta HDK’ye yakıt ve silah taşımak için Libya ve Çad üzerinden geçen mevcut rotaları kullandı. Ancak zamanla bu şebeke, tüm Afrika kıtasına yayılan devasa bir lojistik ağa dönüştü. Soruşturma bu ağın eksiksiz bir haritasını çıkarmasa da Libya'nın sistemin en önemli lojistik düğüm noktası (merkezi) haline geldiğini kesin verilerle ortaya koyuyor.

Raporda görüşlerine yer verilen Avrupalı diplomatlar, Libya'nın doğusunu kontrol eden Halife Haftar’ın oğulları Saddam ve Halid Haftar'ın, bu yasa dışı silah ve mühimmat ağının kolaylaştırılmasında doğrudan ve aktif bir rol oynadığını belirtiyor.

Arka Plan Notu: Halife Haftar ile HDK lideri Hamideti arasında geçmişe dayanan güçlü askeri bağlar bulunuyor; HDK unsurları geçmiş yıllarda Libya'daki iç savaşta Haftar saflarında savaşmak üzere milis göndermişti. Şimdi ise bu bağların, BAE sponsorluğunda bir lojistik ortaklığa dönüştüğü görülüyor.

Dört Gizli Eğitim Kampı ve Kolombiyalı Paralı Askerler

Saha ekiplerinin Halife Haftar liderliğindeki LUO refakatinde Libya'nın güneyine nadir bir erişim sağladığı belirtilen araştırmada, gazetecilerin hareket alanlarının kısıtlanmak istendiği vurgulanıyor. Libya makamlarının, HDK’ye destek ve eğitim verildiği düşünülen bölgelere erişimi engellemeye çalışması, bölgedeki faaliyetlerin hassasiyetini doğrulayan bir gösterge olarak değerlendiriliyor.

Buna rağmen araştırmacılar, güncel uydu görüntüleri ve sosyal medya analizleri sayesinde Libya içinde daha önce hiç ifşa edilmemiş 4 askeri eğitim kampı tespit etmeyi başardı.

HDK Milislerinin Eğitimi: 

Bu kamplar, HDK unsurlarını eğitmek ve Sudan içindeki cephelere göndermeden önce donatmak için kullanılıyor.

Cephelerle Doğrudan Bağlantı:

Kamplardaki hareketlilik ile Sudan'daki belirli çatışmalar coğrafi ve kronolojik olarak eşleştirildi; bu kamplardan çıkan askeri araç ve personelin doğrudan Sudan'daki operasyonlara katıldığı kanıtlandı.

"Kamp 17" İtirafları: 

Libya'da bulunan 7 HDK kaçağının tanıklığına başvuruldu. "Ahmed" takma adlı bir itirafçı, Bingazi yakınlarında "Kamp 17" olarak bilinen üste 3 ay geçirdiğini söyledi. Ahmed'in tarif ettiği üs planı, drone ve uydu görüntüleriyle birebir uyuştu.

Soruşturmanın en çarpıcı noktalarından biri ise kamplarda Kolombiyalı askeri eğitmenlerin bulunması oldu. 

Açık kaynaklı telefon veri analizlerinde, Haziran 2025'te üs bölgesinde BAE bağlantılı özel bir güvenlik şirketine ait olduğu "şüphelenilen" Kolombiyalı bir sözleşmeli askere ait telefon sinyalleri tespit edildi. LUO kaynakları da yabancı paralı askerlerin üste eğitim vermeye devam ettiğini doğruladı.

"İç Savaş Değil, Bölgesel Bir Vekalet Savaşı"

Yayınlanan bu rapor, Sudan'daki durumun artık ordu ile bir milis gücü arasındaki iç niza olmaktan çıktığını; Libya ve Çad üzerinden yürütülen, BAE’nin ise lojistik omurgasını oluşturduğu bölgesel bir vekalet savaşına dönüştüğünü net bir şekilde gözler önüne seriyor.

Suçlamalar ve Yalanlamalar

Araştırma ekibi, Birleşmiş Milletler (BM) raporlarında yer alan ve daha önce BAE'ye satıldığı resmi olarak belgelenmiş ancak daha sonra HDK'nin elinde ortaya çıkan silah ve mühimmatların listesini HDK Sözcüsüne sordu.

HDK Sözcüsü, bu ekipmanların BAE ile doğrudan bir bağı olduğunu reddetti.

Sözcü, Libya'nın mevcut kaotik durumundan ötürü "açık bir silah pazarı" haline geldiğini ve silahların oradan temin edilmiş olabileceğini iddia etti.

Resmi olarak BAE yönetimi de Sudan hükümetinin ve BM uzmanlarının HDK'ye silah sağladığı yönündeki suçlamalarını reddediyor ve bölgedeki varlığının yalnızca Çad'daki sahra hastanesi gibi "insani yardım" odaklı olduğunu savunuyor. Ancak bu son küresel araştırma, sahadaki askeri gerçekliğin resmi diplomatik açıklamalarla taban tabana zıt olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.

Kaynaklar: https://lighthousereports.com/