Pezeşkiyan İslamabad Mutabakatı'nı "İzzetin Zaferi" Diyerek Duyurdu

Tahran-Washington Hattında Tarihî Eşik: Pezeşkiyan İslamabad Mutabakatı'nı "İzzetin Zaferi" Diyerek Duyurdu

TAHRAN – İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran İslam Cumhuriyeti ile Amerika Birleşik Devletleri arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda imzalanan tarihi "İslamabad Mutabakat Zaptı"nı resmi sosyal medya hesabı üzerinden sarsıcı ifadelerle duyurdu.

Yaptığı paylaşımda anlaşmayı diplomatik bir teslimiyet değil, aksine ülkesinin uyguladığı direnç politikasının mutlak bir zaferi olarak nitelendirilen Pezeshkian, şu ifadeleri kullandı:

"Bu metin; izzetini ve bağımsızlığını hiçbir tehdit ve baskıyla pazarlık konusu yapmayan bir milletin sesinin yansımasıdır. Bugün kayıt altına alınan bu başarı; millî dik duruşun, siyasi akılcılığın ve sorumluluk sahibi bir diplomasinin sonucudur."

Savaşları Bitiren, Yaptırımları Kaldıran Tarihî Metin

14 maddeden oluşan mutabakat metni, tarafların bölgedeki tüm askeri operasyonları ve Lübnan dahil tüm cephelerdeki savaşı derhal durdurmasını öngörüyor. Anlaşma uyarınca ABD, İran'a yönelik deniz ablukasını kaldırırken, nükleer bağlantılı olsun veya olmasın tek taraflı tüm birincil ve ikincil yaptırımları belirlenen bir takvime göre tasfiye etmeyi taahhüt ediyor. Karşılığında ise İran mevcut nükleer statüsünü koruyarak nükleer silah edinmeyeceğini taahhüt ediyor ve zenginleştirilmiş stokların UAEA denetiminde seyreltilmesini kabul ediyor.

Pezeşkiyan'ın paylaştığı anlaşmanın tam metin tercümesi:

İslamabad Mutabakat Zaptı

İran İslam Cumhuriyeti ile Amerika Birleşik Devletleri Arasında

"İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, ortak bir iradeyle ve iyi niyetle, 28 Hordad 1405 (17 Haziran 2026) tarihinde aşağıdaki maddeler üzerinde mutabakata varmışlardır:

1. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri ile müttefikleri; bu mutabakat zaptının imzalanmasıyla birlikte mevcut savaşa, Lübnan dahil tüm cephelerdeki askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son vermeyi kabul ve taahhüt ederler. Bundan böyle birbirlerine karşı hiçbir savaş veya askeri operasyon başlatmayacaklarını, birbirlerine karşı güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınacaklarını, Lübnan'ın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü güvence altına alacaklarını beyan ederler. Nihai anlaşma, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın kalıcı olarak sona ermesini ve bu maddenin diğer hükümlerini onaylayacaktır.

2. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri hükümetleri, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine karışmaktan kaçınmayı taahhüt ederler.

3. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, en fazla 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmak amacıyla müzakereler yürütmeyi taahhüt ederler. Bu süre, tarafların karşılıklı rızasıyla uzatılabilir.

4. Bu mutabakat zaptının imzalanmasıyla birlikte Amerika Birleşik Devletleri, İran'a yönelik deniz ablukasını kaldırmaya ve İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı her türlü deniz engellemesi veya müdahalesine derhal son vermeye başlayacak ve bunu 30 gün içinde tamamen sonlandıracaktır. Bu süre zarfında, İran İslam Cumhuriyeti'nin savaş öncesindeki gemi trafiği hacmine uygun şekilde gemilerin geçişi sağlanacaktır. Amerika Birleşik Devletleri ayrıca, nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde askeri güçlerini İran İslam Cumhuriyeti'nin çevre bölgelerinden çekmeyi taahhüt eder.

5. Bu mutabakat zaptının imzalanmasıyla birlikte İran İslam Cumhuriyeti, Basra Körfezi ve Umman Denizi'nden ticari gemilerin güvenli, ek bir maliyet olmaksızın ve sadece 60 günlük bir süreyle serbest geçişini sağlamak için azami çabayı gösterecektir. Ticari gemilerin trafiği derhal başlayacak ve teknik-askeri konular dikkate alınarak, İran İslam Cumhuriyeti ile Umman Sultanlığı arasında Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetimi ve denizcilik hizmetlerinin belirlenmesi amacıyla görüşmeler yapılacaktır. İran İslam Cumhuriyeti, Hürmüz Boğazı'ndaki egemenlik hakları ve denizcilik hizmetleri konusunda uluslararası hukuka uygun olarak kıyıdaş Basra Körfezi ülkeleriyle görüşmeler yürütecek ve bu konuda karşılıklı mutabakata varmak için fikir teatisinde bulunacaktır.

6. Amerika Birleşik Devletleri; bölgesel ortaklarıyla birlikte, İran İslam Cumhuriyeti'nin yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için taraflarca kararlaştırılacak kesin bir program çerçevesinde en az 300 milyar dolarlık bir icra mekanizması (finansman) sağlamayı taahhüt eder. Bu program, nihai anlaşmadan sonraki 60 gün içinde yürürlüğe girecektir. Bu finansal işlemler için gerekli tüm onaylar, muafiyetler ve lisanslar Amerika Birleşik Devletleri tarafından sağlanacaktır.

7. Amerika Birleşik Devletleri; Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu kararları dahil olmak üzere İran'a karşı uygulanan her türlü yaptırımı, ayrıca nükleer programla bağlantılı olan veya olmayan tek taraflı tüm birincil ve ikincil ABD yaptırımlarını, nihai anlaşmanın bir parçası olarak belirlenecek bir takvim doğrultusunda kaldırmayı taahhüt eder. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, yukarıda zikredilen yaptırımların kaldırılmasının temel önemini kabul eder ve müzakerelerde bu konuların derhal ele alınması ve karşılıklı mutabakata varılması niyetini beyan ederler.

8. İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah üretmeyeceğini veya edinmeyeceğini yeniden teyit eder. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, zenginleştirilmiş malzeme stoklarının durumunun, taraflarca mutabık kalınacak bir mekanizma yoluyla ve 7. maddede belirtilen takvime uygun olarak, sahada en az seyreltme yöntemiyle ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) denetimi altında çözüme kavuşturulması konusunda mutabakata varmışlardır. İki taraf ayrıca, uranyum zenginleştirme konusu ve İran İslam Cumhuriyeti'nin nükleer ihtiyaçlarıyla ilgili diğer hususların, nihai anlaşmada yer alacak tatmin edici bir çerçeveye göre ele alınması konusunda anlaşmışlardır. Nihai anlaşma bu maddenin hükümlerini onaylayacaktır. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, bahsedilen nükleer konuların temel önemini kabul eder ve müzakerelerde bu konuların derhal ele alınması ve karşılıklı mutabakata varılması niyetini beyan ederler.

9. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, nihai anlaşmaya varılıncaya kadar mevcut durumu korumayı taahhüt ederler; İran İslam Cumhuriyeti nükleer programındaki mevcut durumu koruyacak, Amerika Birleşik Devletleri ise İran'a karşı yeni hiçbir yaptırım uygulamayacak ve bölgeye daha fazla askeri güç konuşlandırmayacaktır.

10. Amerika Birleşik Devletleri; bu mutabakat zaptının imzalanmasıyla birlikte derhal ve yaptırımların tamamen sona ereceği tarihe kadar, Hazine Bakanlığı'nın İran'ın ham petrol, petrol ürünleri, petrokimya ürünleri ve bunların türevlerinin ihracatına yönelik muafiyetler tanımasını; bankacılık işlemleri, sigorta, nakliye ve benzeri tüm ilgili hizmetleri kapsayan lisansları çıkarmayı taahhüt eder.

11. Amerika Birleşik Devletleri, İran İslam Cumhuriyeti'nin dondurulmuş veya kısıtlanmış tüm fonlarının ve varlıklarının, bu mutabakat zaptının uygulanmasıyla birlikte tamamen erişilebilir hale getirilmesini taahhüt eder. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, müzakereler süresince bu fonların serbest bırakılması prosedürü üzerinde mutabakata varırlar. Bu fonlar, ister ana hesaplarda tutulsun ister başka bir hesaba aktarılsın, İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenen her türlü hak sahibine yapılacak ödemeler için tamamen kullanılabilir olmalıdır. Amerika Birleşik Devletleri bu konuda gerekli tüm onay ve lisansları çıkarmayı taahhüt eder.

12. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, bu mutabakat zaptının başarılı bir şekilde uygulanmasını denetlemek ve nihai anlaşmaya bağlılığı sağlamak üzere ortak bir yürütme mekanizması kurulması konusunda mutabakata varmışlardır.

13. Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından ve bu mutabakat zaptının 1, 4, 5, 10 ve 11. maddelerinin uygulanmaya başlanmasına bağlı olarak, İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri münhasıran diğer maddelerle ilgili nihai anlaşma müzakerelerine başlayacaklardır.

14. Nihai anlaşma, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı bir kararı ile onaylanacaktır.

İran İslam Cumhuriyeti Devleti Adına
(İmza)
Tarih: ...

Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti Adına
(İmza)
Tarih: ...

Arabulucu Huzurunda:
Pakistan İslam Cumhuriyeti Devleti Adına
(İmza)
Tarih: ..."