Tahran’da Tarihi Tören: Şehid Hamaney’in Cenazesinde Dikkat Çeken Diplomatik Trafik

Tahran’da Tarihi Tören: Şehid Ayetullah Ali Hamaney’in Cenazesinde Dikkat Çeken Diplomatik Trafik

İran İslam Cumhuriyeti’nin Şehid lideri Ayetullah Ali Hamaney için Tahran’da düzenlenen cenaze töreni, küresel ve bölgesel dengeleri yansıtan çok katmanlı bir diplomatik zirveye dönüştü. 

Ayetullah Ali Hamaney’in Tahran’daki cenaze törenine 40’a yakın ülkeden devlet başkanı, hükümet yetkilisi, meclis başkanı ve üst düzey diplomat katıldı.

Sosyal medyaya yansıyan anlar ve uluslararası diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiler, törenin sadece müttefikleri değil, normal şartlarda Tahran ile ilişkileri mesafeli ya da gerilimli olan pek çok aktörü de bir araya getirdiğini gösteriyor.

Sürpriz Katılım: Suudi Arabistan Heyeti Tahran'da

Törenin şüphesiz en beklenmedik ve dikkat çekici diplomatik hamlesi Suudi Arabistan’dan geldi. Umman ve Katar gibi Tahran'a yakın bölge ülkeleri resmi olarak katılım listesinde yer alıyorken Suudi Arabistan'ın adı başlangıçta listelerde geçmiyordu.

Ezber Bozan Adım: 

Suudi Arabistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Velid el-Hureyci (Waleed El Khereiji) başkanlığındaki bir heyet sürpriz bir şekilde Tahran’a ulaştı.

Heyet, Ali Hamaney’in tabutu başında saygı duruşunda bulunarak İranlı yetkililere taziyelerini iletti. İki ülke arasında son yıllarda sağlanan diplomatik yumuşamanın bu kritik dönemeçte de korunduğu mesajı verilmiş oldu.

Suriye’den Yeni Yönetim Düzeyinde Katılım: Şam’ın Pragmatik Tahran Hamlesi

Suriye'de yaşanan tarihi yönetim değişikliğinin ardından, Şam’ın yeni idaresinin Ayetullah Ali Hamaney’in cenaze törenine heyet göndermesi törenin en dikkat çekici diplomatik hamlelerinden biri oldu. Geçiş dönemi hükümeti ve yeni Suriye yönetimini temsilen Tahran'a gelen üst düzey delegasyon, Hamaney’in tabutu başında saygı duruşunda bulunarak İranlı yetkililere taziyelerini iletti.

Büyük Güçlerin Gövde Gösterisi: Rusya ve Çin

Batı’nın İran’ı izole etme çabalarına karşın, küresel sistemin iki dev aktörü törende üst düzey heyetlerle yer alarak Tahran’a olan stratejik desteklerini tazeledi.

Rusya (Medvedev’in Özel Misyonu): 

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in özel temsilcisi olarak Tahran’a gelen Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitri Medvedev, Hamaney’in tabutu başında saygı duruşunda bulundu. Medvedev daha sonra İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve üst düzey İranlı yetkililerle bir araya gelerek Kremlin’in derin taziye mesajlarını iletti.

Çin: 

Pekin yönetimi ise Devlet Başkanı Şi Cinping’in özel temsilcisi olarak Çin Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi Başkan Yardımcısı He Wei’yi görevlendirdi. Çin’in bu hamlesi, Ortadoğu’daki diplomatik ve ekonomik ağırlığını koruma ve İran ile olan "kapsamlı stratejik ortaklık" vizyonunu devam ettirme kararlılığı olarak yorumlandı.

Afganistan’dan Dikkat Çeken Katılım

Cenaze töreni, Afganistan siyasetinin iktidar ve muhalefetini aynı çatı altında buluşturarak ilginç bir enstantaneye sahne oldu.

Taliban Heyeti ve "Fetih" Ayetleri: 

Ehli Sünnet Taliban delegasyonu veda törenine katılan gruplar arasındaydı. Kuran-ı Kerim tilaveti sırasında heyet için "fetih" ayetlerinin okunması dikkat çekti.

Afgan Direnişi de Tahran'da: 

Taliban’ın muhalifleri de törendeydi. Afganistan Ulusal Direniş Cephesi lideri Ahmed Mesud ve Afganistan Halkın İslami Birlik Partisi lideri Muhammed Muhakık, Hamaney için düzenlenen törene katılarak taziye ziyaretinde bulundular.

Bölgesel Mesajlar: IKBY ve Diğer Delegasyonlar

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Neçirvan Barzani, törene katılarak dikkat çeken isimlerden biri oldu. Farsça yaptığı açıklamada Hamaney’in bölge tarihindeki rolüne değinen Barzani, şu ifadeleri öne çıkardı:

"Onun hakimane rehberliği ve tarihi rolü hafızalarda kalacaktır. Karşılıklı saygı ve yapıcı diyalonun bölgesel istikrar için en güvenli yol olduğuna inanıyoruz. IKBY ile İran arasındaki köklü bağları geliştirmeyi, ortak çıkarların ve bölgesel barışın tahkimi için bir gereklilik olarak görüyoruz."

Törende ayrıca Irak Cumhurbaşkanı Abdullatif Reşid, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Türkiye’yi temsilen Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz gibi isimlerin yanı sıra Tacikistan, Gürcistan, Özbekistan, Bangladeş, Küba, Hindistan, Lübnan (Hizbullah), ve çeşitli coğrafyalardan gelen dini ve siyasi heyetler de hazır bulundu.

Özetle; Washington ve Tel Aviv hattında İran'a yönelik baskıların ve askeri gerilimin zirve yaptığı bir dönemde, bu kadar geniş ve kozmopolit bir yabancı delegasyonun Tahran’da toplanması, İran’ın küresel ve bölgesel diplomasideki direncinin bir göstergesi olarak kayıtlara geçti.