ABD ve İran Arasında 60 Günlük "Geçici Barış" Anlaşması Kapıda
ABD ve İran Arasında 60 Günlük "Geçici Barış" Anlaşması Kapıda
ABD Başkanı Trump’ın, İran ile aylar süren gerilimin ve liman ablukalarının ardından küresel piyasaları rahatlatacak kapsamlı bir geçici mutabakat anlaşması (MOU) imzalamaya son derece yakın olduğu bildirildi. Axios'un üst düzey ABD'li yetkililere dayandırdığı rapora göre, anlaşmanın ana hatları netleşti ve taraflar her an resmi duyuruyu yapabilir.
İşte iki ülke arasında müzakere edilen 60 günlük kritik anlaşmanın öne çıkan tüm detayları:
⚡️Hürmüz Boğazı ve Mayın Temizliği:
İran, ateşkes sürecinde Hürmüz Boğazı'ndaki deniz mayınlarını temizlemeyi ve boğazdan geçişlerden hiçbir şekilde geçiş ücreti (toll) talep etmemeyi taahhüt ediyor. Bu süreçte ticari gemiler boğazdan serbestçe geçebilecek.
Hürmüz’ün nihai statüsü ise ancak geçici ateşkesin kalıcı bir barış anlaşmasına dönüşeceği ana müzakere sürecinde netleştirilecek.
⚡️Petrol Ambargosunun Kaldırılması:
İran'ın bu hamlesine karşılık olarak ABD, İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldıracak ve Tahran'ın yeniden serbestçe petrol satabilmesi için bazı yaptırım muafiyetleri (sanctions waivers) tanıyacak.
⚡️"Performansa Göre Esneklik" İlkesi:
Anlaşma ilk etapta 60 günlük bir ateşkes uzatımı olarak uygulanacak ve karşılıklı rıza ile yenilenebilecek. Trump yönetimi, İran'ın hemen talep ettiği "dondurulmuş fonların serbest bırakılması" şartını reddetti. ABD'li yetkililer, "İcraata göre rahatlama (relief for performance)" formülünün geçerli olduğunu, kalıcı yaptırım iptali ve milyarlarca dolarlık fonların serbest kalmasının ancak kalıcı bir nükleer anlaşma tamamen uygulandığında gerçekleşeceğini vurguladı.
⚡️Nükleer Taahhütler:
İran, mutabakat metninde asla nükleer silah peşinde koşmayacağını taahhüt ediyor. 60 günlük süre boyunca uranyum zenginleştirme programını askıya almayı ve elindeki yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokunu bölgeden çıkarmayı (tasfiye etmeyi) müzakere etmeyi kabul etti. Aracı devletler vasıtasıyla bu konuda sözlü taahhütlerin de verildiği belirtiliyor.
⚡️Askeri Durum:
Bölgeye sevk edilen ABD güçleri 60 gün boyunca pozisyonlarını koruyacak. Olası bir geri çekilme ancak kalıcı nihai anlaşma sağlandığında gündeme gelecek.
Bölgesel Liderlerden Tam Destek
Cumartesi günü Başkan Trump ile bir telefon konferansı gerçekleştiren bölge liderleri anlaşmaya tam destek verdi. Görüşmeye ana arabulucu Pakistan başta olmak üzere Türkiye, Suudi Arabistan, BAE (Muhammed bin Zayed), Katar, Mısır ve Pakistan liderleri katıldı
.
